mierenzuur en houtsnippers

Zondag 30 november
Vandaag zijn we al om 11 uur op het park met Marcia, Kees en Wim. Kees heeft bierviltjes een dag in het mierenzuur gelegd en vandaag gaan we ze op de latjes van onze bijenkasten plaatsen. De daken gaan van de kast en onder de dekplank schuiven we met een tang een bierviltje met het gevaarlijke mierenzuur.  Zeer bijtend zuur, wat je niet op je handen moet krijgen, want het brandt door je nagels heen. Het is ijskoud, dus we moeten snel werken.  In sommige kasten zitten de bijen hoog in de kast, maar de meesten laten zich niet zien en als we ze zien bewegen ze langzaam. Het is koud!

DSC00017

DSC00015

 

 

 

 

 

Als deze klus geklaard is, beginnen Kees en ik aan de enorme berg houtsnippers, die er overgebleven is van de 30 meter hoge boom, die gerooid is door de gemeente op de hoek van de weg aan ons park. Deze berg houtsnippers is heel waardevol voor ons park en voor onze nieuwe plek. Het is een prachtige natuurlijke laag als ondergrond en voorlopig komt er even geen onkruid doorheen.
Met twee kruiwagens en grote scheppen kruien we een paar kubieke meters van de berg naar onze plek en leggen ook nog een klein heuveltje aan als voorraad. Pas als we onze laatste vracht hebben uitgestrooid, begint het een beetje te regenen: net op tijd. Door het intensieve werk, zijn we weer goed warm geworden.

Werkzaterdag op het bijenpark

DSC00003

Zaterdag 15 november is het weer werkzaterdag. Marcia en ik gaan misschien naar de plek van Kees en Richard en Carina verhuizen. Onze huidige plek krijgt weinig zon en het is er te vochtig, waardoor onze kasten ook binnen te nat worden. Om dit mogelijk te maken, moeten we de nieuwe plek uitbreiden voor het aantal kasten.
Helaas houden we het niet droog tijdens de werkzaamheden, maar we kunnen toch doen wat we willen: we verplaatsen 3 bomen en planten die weer elders op het park. We snoeien en verplaatsen ook een aantal struiken en creëren daarmee een heerlijk ruime werkplek, waar we straks meerdere kasten kunnen plaatsen. De bijen vliegen nog steeds, dus we zullen moeten wachten met het verplaatsen van onze kasten naar onze nieuwe tafel.

Noodvoer

Op het bijenpraatje van dinsdag 4 november horen we nogmaals hoe bijzonder dit seizoen verloopt: het is november en we hebben dagen van bijna 20 graden gehad! Het is nog zo zacht, dat de bijen blijven vliegen en broed aan blijven maken, de vrees is dat ze een deel van hun wintervoer weer in het broed steken. Bij ons zijn de voerbakken al weg, maar bij wie ze nog staan wordt er geen voer meer opgenomen.
Hoe kunnen we voorkomen dat de bijen in het voorjaar de winter zijn doorgekomen, maar alsnog de hongerdood sterven, omdat het voer op is! Ton heeft al eerder verteld dat hij zijn bijen suikerbrood geeft. Apifonda is een soort borstplaat, niet vloeibaar, maar kneedbaar suiker. Je biedt dit aan boven het voergat van de dekplaat, onder het dak.
Besloten wordt dat we dit gaan proberen. De volgende dag haal ik bij de Werkbij 10 dozen Apifonda voor de kasten van Marcia, Kees en mij en de rest voor de leden van de vereniging en hiermee hopen we de bijen de winter door te slepen.

Wintertijd

Het is duidelijk dat het klimaat van grote invloed is op de bijen. Vanwege de kou en regen zijn we in augustus gaan bijvoeren met kleine voerbakjes. Maar in september is het nog warm, blijven de bijen nog zoveel vliegen en dracht binnenbrengen dat het wintervoeren wordt uitgesteld.
Pas eind september plaatsen we de grote voerbakken, maar de bijen nemen het voer maar zeer matig op. Er is nog zoveel broed in de kasten en we zien zelfs eitjes, de koningin blijft nog actief leggen en er is nog weinig te zien van het herstructureren van de ramen. De bedoeling zou zijn: het uitlopend broed in de onderste kamer en de voorraad  ‘op zolder’. Maar in mijn kasten zit overal broed en nog maar weinig voer. Het ziet er wel zeer gezond uit, want er zijn veel bijen in de kast en met het uit te lopen broed ontstaat er een mooi groot volk dat samen met de overgebleven werksters een warme deken om de koningin gaat vormen, als ze in de winter stopt met eitjes leggen.
Bijen die normaal maar 6 weken leven, leven nu een half jaar en gaan in het voorjaar het nest weer opstarten. Heel bijzonder, omdat ze niet vliegen en hoeven te werken, slijten ze minder en houden het maanden vol om, alleen door hun vleugels te bewegen de temperatuur in de kast op peil te houden.
In oktober zien we bij de laatste inspectie mooi gevulde ramen met broed en afgedekseld voer: er zit zeker 8 kilo voer in de kast.
Voor de imkers breekt nu een rustige tijd aan,  we laten de bijen met rust en gaan ons nu focussen op het bijenpark: bomen rooien of verplaatsen, snoeien, nieuwe werkplekken aanleggen; het oude materiaal aan kasten en ramen schoonmaken en ons voorbereiden op het nieuwe seizoen.

 

Bijen Rescue

Bijen Rescue:  een bijzondere missie
Kees is deze zomer bij de Imkersvereniging gekomen. Zeer enthousiast is hij met een zwermpje bijen in zijn kast begonnen. Helaas blijkt in oktober dat zijn volkje waarschijnlijk van haar voer beroofd  is en dat er nog maar een handje vol bijen in de kast zit. In de twee demonstratiekasten van de vereniging zitten ook nog 2x 2 ramen met bijen, zonder koningin, die het ook niet gaan redden om de winter in te gaan.
We starten de Bijen Rescue: we plaatsen een extra kast op de kast van Kees met een krantje er tussen. De 4 ramen met 2 verschillende bijenvolkjes plaatsen we met 6 lege ramen in de bovenste 10 raamskast en besproeien de bijen bovenin met een mengsel van water, honing en een beetje alcohol. Als we ze een dag later een beetje helpen door gaten in de krant te prikken, lijken de 3 groepen bijen elkaar te verdragen. Er wordt niet geknokt, er liggen niet veel dode bijen en de nieuwe bijen vliegen blijkbaar niet terug naar hun vaste plek, waar nu geen kasten meer staan. De eerste stap lijkt gelukt, maar het is nog steeds een klein volk.
Zondag kijken wij in 4 verenigingskasten en halen uiteindelijk 3 ramen met broed uit deze kasten, die het kunnen missen. We slaan alle bijen boven hun eigen kast af en nemen hun broed, zonder bijen, mee naar de kast van Kees.
Daar plaatsen we 4 bebouwde ramen met een beetje voer in het midden van de onderste kast. In de bovenste kast plaatsen we aan de buitenkant 2x 2 sluitblokken en in het midden hangen we de 3 extra ramen met broed en gedekseld voer, bij de 3 eigen ramen van Kees. Als dit broed uitkomt, is het volk verdubbeld en zijn ze misschien groot genoeg om samen de winter door te komen.
We plaatsen de voerbak weer op de bovenste broedkamer en hopen dat ze nog voldoende voer op kunnen nemen en dat ook nog willen afdekselen. We kunnen nu alleen nog afwachten en hopen dat de reddingspoging lukt!

Weer thuis

Vrijdag 10 augustus
Marcia en ik halen ’s avonds ons oranje volkje op uit de Volkstuin in Bennebroek. Bij het dichtplakken van de vliegplank worden we allebei in onze handen gestoken, één bij zit in de polsplooi van mijn handschoen en steekt er gewoon doorheen.
We laten de bijen met rust tot zondag, ze kunnen opnieuw invliegen en zich oriënteren. Dan plaatsen we een extra 8 raams broedkamer en herschikken we de ramen. Het is nu wachten op onze eigen 10-raams broedkasten die bij de Werkbij in bestelling staan. De enige extra broedkamer die we nog hebben, zetten we op mijn oranje combi volkje en de bebouwde ramen, die ik nog had van het ‘bank’ volkje, verdelen we over kasten. De bijen hebben weer ruimte en kunnen zich nog uitbreiden tot een sterk volk, voor we gaan inwinteren.

Bijenpraatje

Dinsdag 6 augustus
Is het Bijenpraatje voor de imkers en we bespreken hoe we de bijenvolken gaan inwinteren. Voor de nieuwe groep jonge imkers, waar ik toe behoor, is het nieuw en we luisteren naar wat we allemaal nodig hebben en hoe we het beste onze volken gezond de winter door kunnen krijgen, zonder de varomijt.
Aan het eind van de avond krijg ik het prachtige aanbod van Ton om één van zijn volkjes te krijgen, die volgend jaar zeker honing zal gaan opleveren, iets wat me dit seizoen niet gelukt is. Ik ben erg blij met dit aanbod en gelukkig stemt Marcia er ook mee in dat wij op onze plek straks 5 volken hebben staan! We moeten Kees nog maar eens lief aankijken, hij wil voor ons wel een mooie tafel maken, zodat we onze pallets kunnen opruimen! Deze tafel mag dus nog een maatje groter worden!

Grote verrassing …

Zondag 3 augustus
In het ‘bank’zwermpje van 26 juni hebben we vorige week eitjes en larfjes gezien. Na ruim een maand lijkt het er toch op dat de koningin is gaan leggen! We willen dit volk verenigen met het oranje volk je dat we teruggehaald hebben uit Bennebroek. Maar omdat we de oranje koningin willen behouden moeten we wel de koningin uit het ‘bank’zwermpje gaan zoeken!
We zijn ’s middags op het park, omdat dan al een derde van de bijen uitgevlogen is en het makkelijker zoeken is. We turen bijna een uur naar de raampjes, maar vinden geen koningin. Er zijn wel een paar dingen die ons opvallen:
– er zijn maar 2 raampjes met broed, dus we verwachten dat daar de meeste kans is om de koningin te vinden, maar we zien verschillende bijen die wel wat groter lijken, maar niet de koningin zijn
– we zien wel eitjes, zelfs in het stuifmeel en ook larfjes in diverse maten
– er is darrenbroed en ook gesloten broed
– het is rustig in de kast, we hebben bijna geen rook nodig, wat ons ook bevestigt in het gevoel dat er toch een koningin moet zijn, maar we zien haar niet!
We besluiten om Erik te vragen ons te helpen, want we durven het niet aan om de volken te verenigen.

darrenbroed

 

 

 

 

Gelukkig komt Erik ’s avonds naar het park en hij kijkt met ons mee en komt al heel snel tot een conclusie, iets wat wij nooit verwacht hadden: we hebben leggende werksters! Er liggen meerdere eitjes in een cel, we hebben alleen darrenbroed en zelfs in het stuifmeel liggen eitjes: dit is foute boel. Hier heb je niets aan. Oeps en wat nu? Heel resoluut neemt Erik het kastje op en op 20 meter afstand van onze plek moeten we de ramen zeer hardhandig afslaan: de zwaardere leggende werksters zullen op de grond vallen en uiteindelijk sterven en de goede bijen zullen terug vliegen naar de plek waar de kast heeft gestaan. Daar hebben we de kast van de oranje Bennebroek bijen halverwege geplaatst. De bijen op de vliegplank besproeien we met suikerwater, waardoor ze anders ruiken en ze zich kunnen inbedelen bij de oranje bijen.
Het lijkt even een complete chaos als wij na een half uurtje, dit 6 raams kastje, wat overvol zat en wat nu door nog meer bijen wordt opgezocht, overzetten naar de meegenomen
10-ramer.
We geven het nog even tijd door de 8-raams kast uit het schuurtje met oranje bijen af te sluiten met ducktape en klaar te maken voor vervoer naar Bennebroek. Dan lijkt er toch weer rust te komen bij de kast: er zijn nog wel veel bijen op de vliegplank om 21.30u, maar er wordt niet geknokt!
Wij brengen de oranje bijen weer naar hun logeerplek in Bennebroek, over een dag of 10 halen we ze weer op en gaan we ze proberen op te kweken op onze plek. Nu maar hopen dat onze bestelling bij de Werkbij op tijd geleverd wordt, zodat we ook daar een 10-raams kast mét dak kunnen opbouwen.
Zo langzamerhand gaan we aan inwinteren denken en aan varoa bestrijding.

Uitbreiding

Dinsdag 29 juli  ga ik honing bottelen voor de vereniging en woensdag 30 juli ga ik met Marcia naar onze eigen volken kijken.
Het gaat goed met mijn combi volk dat nu op 2 broedkamers staat. Het is rustig in de kasten en het lijkt er op dat de volken goed zijn verenigd. Ze hebben nog een aantal ramen die ze uit kunnen bouwen, ze hebben nog wat honing, maar er is geen enkel raam, wat zo vol zit dat het geslingerd zou kunnen worden. Voor mij dus geen eigen honing van mijn volkjes! Ik krijg wel een potje van Marcia die bijna 60 potjes heeft kunnen bottelen.
In het ‘bank’zwermpje van 26 juni zien we voor het eerst eitjes en larfjes. Na ruim een maand lijkt het er toch op dat de koningin is gaan leggen! Misschien kunnen we dit volk verenigen met het oranje volk dat nu in Bennebroek staat.

donderdag 31 juli breiden we onze pallets uit met een extra stuk, zodat we de winter in kunnen met 4 stapels kasten. We bestellen extra kasten om straks nog 2 oranje volken op onze plek in te winteren.

Vrijdagavond  1 augustus halen Marcia en Wim de bijen uit Bennebroek terug. Binnenkort kunnen we de volkjes verenigen, maar dan moeten we wel de koningin uit het ‘bank’zwermpje gaan zoeken!

 

Vereniging geslaagd

Zondag 27 juli
Vandaag ga ik kijken of de 2 bijenvolken elkaar gevonden hebben door de krant… En dat is zeker gelukt! Wat hebben ze dat ontzettend gaaf weg geknaagd: alsof ze met een fileermesje de doorgang tussen de latjes hebben vrijgemaakt. Prachtig!
DSC08835Er heerst geen onrust in de kast, dus ik hoop dat de goede koningin zich nestelt in de beide volken. Waarschijnlijk gaan we deze week ook nog het 6-ramertje met het ‘bank’zwermpje in deze stapel voegen en misschien dat het volk dan groot genoeg is om in te winteren…?
Wim heeft Marcia en mij toegezegd dat wij beide een oranje bijenvolk van hem krijgen en daarvoor moeten wij nu extra kasten gaan bestellen om ze te gaan huisvesten en om ze de winter door te krijgen.
Dinsdag ga ik honing bottelen en woensdag ga ik met Marcia naar onze eigen volken kijken.